विरहकाळ

स्फोट आहे वेदनेचा, विरहाचा अग्निलोळ आहे।
पेटलेला मनात मझ्या, तव आठवणींचा जाळ आहे।

स्तब्ध आहेत दाहिदिशा, अन् भकास विश्व सारे,
सरता ना सरतो लवकर, विरहाचा हा काळ आहे।

मनाच्या या सागरात, तव आठवणींच्या विराट लाटा,
रोंरावत, घोंघावत फिरते, तुझ्या प्रेमाचे वादळ आहे।

दिवसा पेटलेले सुर्यबिंब, रात्री उदास ते चंद्रबिंब,
विरहाच्या क्षणात या, दुश्मन हे आभाळ आहे।

आठवतो सागरकिनारी, तुझ्या हास्याचा खळ्खळाट,
पण उरली फक्त मंद हवा, अन् सोबतीला प्रवाळ आहे।

पांघरुन स्वप्न तुझे

पांघरुन स्वप्न तुझे, मी उभा अनाधार।
पायाखाली नसे जमीन, अधांतरी बेकरार।

रात्र ढळे, सुर्य उगे, मला काय त्याचे?
आंधळा मी, डोळ्यांसमोरी मला दिसे अंधार।

वैराण वाळवंट, रेताड आयुष्य गेले,
निर्झराचा कुठे खळाळ? कुठे ती गेली बहार?

सोडून मज गेलीस, दोष तुझा ग नाही,
माझेच पाप आहे, माझीच ही असे हार।

ध्येय, मंजिल झुठ सारे, व्यर्थ शब्दांचे डोलरे
जगायचे म्हणून जगणे, हेच जगण्याचे सार।

पोकळ तत्व सारे, उगाच माजविती स्तोम,
सत्य एक स्वार्थ फक्त, सत्य भागरीचा आकार।

नाही कुणाला सुख इथे

नाही कुणाला सुख इथे, रित जगाची अजब आहे।
दु:खात ती जळते तिथे, इथे सुखात मी खाक आहे।

शिवला न विचार पापांचा, खुडतांना निष्पाप कळी,
हात इकडे करु नको, खबदार! मी आग आहे!

घाबरुन का पळतोस दुर, भविष्याच्या ओढीने
विद्रुप ज्याला काल केले, तोच तुझा मी आज आहे।

बघतेस काय होऊन स्तब्ध, घे धरून सत्वर
काल तु जो सोडला होतास, तोच माझा हाथ आहे।

ठिक आहे आलीस परतूनी जरी कितीक युगाने
शेवटी जी आली तुजला, तीच मी जाग आहे!

तु कधी

तु कधी स्वत:ला हसतांना पाहिलेस का?
तु कधी गालांवर गुलाब फुलतांना पहिलेस का?

तु कधी देह तुझा कमनिय तो पाहिलास का?
तु कधी वेल इतली शेलटी पहिलीस का?

तु कधी भुवयास तुझ्या पाहिलेस का?
तु कधी धनुष्य असला पाहिलास का?

तु कधी नजर तुझी पाहिलीस का?
तु कधी तीर धारदर इतका पाहिलास का?

तु कधी डोळ्यांसमोरी केस घेऊन पाहिलेस का?
तु कधी दिवसाच रात्र पाहिलीस का?

तु कधी स्वत:ला लाजतांना पाहिलेस का?
तु कधी लाजलेला चंद्र पाहीलास का?

जीवनसंचित

कळलेच ना माझे मला,
कोठूनी मी कोठे आलो?
माझ्याच संगतीला,
मी आत कंटाळलो।

देऊ नकोस त्रास मजला
आणखी आता मृत्यो,
मी आताच जीवनाचे,
मढे हे ओढून आलो।

प्रथम जेव्हा लाविला मी
हात लेखणीला,
तेव्हाच आसवांशी,
नाते मी जोडून आलो।

आठवणी

तु आठवतेस, तुझा सहवास आठवतो।
श्वासात गुंतलेला, प्रत्येक श्वास आठवतो।

रसाळ, मधाळ, गोड, तुझ्या प्रेमाची चाखणी,
तुझ्या ओठांचा मध, त्या मधाचा सुवास आठवतो।

दिवसाच्या प्रत्येक क्षणाला, तव आठवणींच्या खाणाखुणा,
माझ्या हरेक आर्त हाकेला, तव सादेचा आभास आठवतो।

ग्रिष्माच्या या दुपारी, कोकीळेची विरहगाणी,
प्रत्येक आठवणींत तुझ्या, तो क्षण निरोपाचा खास आठवतो।

अमरप्रिती

मी रात्र लाजरी काळी
तू हसरा चंद्रमा।
तव स्पर्शाने दिली मजला
चांदण्यांची रिक्तिमा।

हरणांच्या पावलांनी
तू हसत यायचे।
तव स्पर्शाने फुलारून
मीही बहरुन जायचे।
मिलनात दोघांच्या या
सोडीच चांदण्या पाठ ना। मी रात्र....

तू न् मी ही आतुरलेलो
प्रकाशास दिवसाच्या।
दोघांच्या मिलनास त्या
प्रकाश पडद्या आडच्या
कानांत हळूच दिनकराच्या
लवकर यायला सांगना। मी रात्र...

दिसत जरी असलो सोबत
चालला तू उलट दिशेला।
सुर्य मावळती कडूनी
चंद्र उषेच्या कार्याला।
कर्तव्य संपेल तेव्हा तरी
सांग जवळ येऊ ना। मी रात्र....

रोजचीच चातकतृष्णा
रोजरोजचीच भेटगाठ।
विरहाच्या क्षणात रोज
नेहमीची तीच ओढ।
अमर ही प्रित अपुली
मानवा का जाणवेना! मी रात्र.....

राख

माझ्या चितेसमोरी, जी मलाच दिसली होती।
ती नश्वरतेची खुण, माझीच राख होती।

मी धावलो कैफात, धुंदीत यशाच्या,
दिसली मला मदिरेत ती, आसवांची रांग होती।

झुंझार ज्या क्षणाला, तलवार मी उपसली,
समोरी सेना खडी ती, मज बांधवांची होती।

झिडकारणाय्रा दुनियेने मज सलाम ठोकला ज्यादिवशी,
डोळ्यात तिच्या दिसणारी मझीच व्यथा होती।

मी धावत्या यशात, होउन धुंद-फुंद,
जी अनाहुत केली, माझीच चुक होती।

कोसळ्लो ज्या क्षणी मी, गर्तेत अपयशाच्या,
झेलले जीने मजला, मझीच दुनिया होती।

कितीक दिवस जी जळली, माझीच चिता होती,
आकाशाकडे झेपावली ती, मझीच आग होती।

घ्यावी गरुडभरारी होउन राखपक्षी,
कोंब पुन्हा फुलावे, माझीच आस होती।

बाभळीचे दु:ख

एक दिवस पुन्हा गेला
पुन्हा एक रात्र गेली
मी अशीच उभी एकाकी
नदी आसवांची वाहून गेली।

अंग काटेरी माझे
वाय्रासही बोचते।
रंग काळेशार माझे
रात्रीलाच शोभते।
शुष्क पनांसवे जिंदगी
जगायचीच राहून गेली। एक दिवस.....

पायाखाली उजाड रान
मुंग्या अंगा लुचती।
निर्जल मातीवरील खडक
झुळकेरसशी खचती।
त्याची वाट बघता बघता
मी जायाचीच राहिली। एक दिवस...

मुळ माझे खोल आत
सोडवेना मायापाश।
जल देऊन थकली धरती
दोष देऊन मी कशास?
खडक सारे अंकुरले पण
मी बहरायचीच राहीली। एक दिवस....

काय ऎकवू मी तुम्हाला
गज़ल माझ्या दु:खांची?
दु:ख माझे असे ज्याला
सर नही कशाची।
बाभळीचे देणे दुनिया
बघता-बघता भुलून गेली। एक दिवस.....

प्रश्नचिन्ह

भिन्न नियम, चिन्हे, अर्थ,
उकार, विलांट्या, विराम जरी!


साय्रा भाषांत साम्य-
प्रश्नचिंन्हाचं असतच तरी!!

परंपरा

नसेल आम्हाला फुकाची
सुर्यतेची परंपरा
पण आम्ही....
काजवे नक्कीच नाही!

नसेल आम्हाला फुकाची
गरुडतेची परंपरा
पण आम्ही....
कावळे नक्कीच नाही!

नसेल आम्हाला फुकाची
सागरतेची परंपरा
पण आम्ही....
नल्या नक्कीच नाही!

अरे जारे बेईमानांनो,
आम्ही पण काही कमी नाही
आणि आम्ही नसलो तर.....
आमच्या शिवाय तुम्ही काहीच नाही.

जाळं

एक कोळी.....
घराच्या कोपय्रात, स्वत:च्या जाळ्यात!
जाळं...
म्रुत्युच्या साखळदंडांचं!
त्यात त्याच्या....
जगाचा तो राजा!

एक मुंगी......
अडकते जाळ्यात कधितरी!
घेतो घास.....
खेळवत तिला!

मरण आल्यावर.....
त्याच्याच जाळ्यात, दर्प विरतो!
सांगाडा बनून.....
अडकतो सापळ्यात त्याच्याच!

मुंग्यांच्या झुंडी.....
नेतात फरफटत!
त्याचं शरीर....
खातात सव्याज......
घेतात बदला!

--- प्रशेन ह. क्यावल